Kumaş bilgisi
Kumaş Onaydan Sonra Işık Haslığı Testinde Neden Kalır?
Renk sistemi, terbiye rotası veya üretimi temsil etmeyen numune teste yol açabilir. AATCC TM16.3 ile koyu asker yeşili naylon vakasını ve gerekli kontrolleri inceliyoruz.

Bir geliştirme numunesi geçtiği hâlde kumaş ışık haslığı testinde neden kalabilir?
Bazen malzeme belirtilen ışık maruziyetinde rengini koruyamaz. Bazen de laboratuvara gönderilen numune seri üretimin durumunu temsil etmez.
Bu iki sorun, %100 naylon koyu asker yeşili dokuma kumaş projesinde birlikte görüldü. Şart AATCC TM16.3’e göre 4. derece veya üzeriydi. Seçilen terbiye öncesinde sonuç 4’ün altındaydı. Seri kumaş yeniden terbiye edilip aynı yöntemle test edildiğinde 4. derece veya üzerine ulaştı.
Ayrıca test için ayrılan iki metrelik parçanın gönderilmeden önce güneşte bekletildiği ortaya çıktı. Bu numune geçti, fakat asıl seri üretim kaldı.
Işık haslığı başarısızlığı gerçekte ne demektir?
Işık haslığı, tekstil renginin tanımlı ışık koşullarında değişime ne kadar direnç gösterdiğini belirtir.
AATCC TM16.3, lif, renklendirici, terbiye ve tekstil işlemlerinin renk haslığını ksenon ark ışığıyla değerlendirir.
Belirlenen maruziyet sonrası renk değişimi alıcının kabul sınırını aşarsa kumaş kalır. Bu projedeki 4. derece şartı projeye özeldi; her naylon veya outdoor giysi için evrensel değildir.
Yalnız yöntem numarası yeterli olmaz. Uygulanacak seçenek, maruziyet koşulları, değerlendirme ve asgari derece kararlaştırılmalıdır. Ksenon sonucu dış ortamda kesin gün ya da ay sayısına doğrudan çevrilemez.
Kumaş güneşte veya ksenon ark testinde neden solar?
Tek bir neden yoktur. Sonucu şunlar etkileyebilir:
• Lif bileşimi
• Boya ve renklendirici seçimi
• Renk reçetesi
• Ton koyuluğu
• Boyama prosesi kontrolü
• Isıl geçmiş
• Sonraki terbiyeler
• Belirlenen maruziyet ve değerlendirme koşulları
“Asker yeşili” teknik performans şartı değildir. Aynı adla tanımlanan iki kumaş farklı boya kombinasyonlarına, proseslere ve terbiyelere sahip olabilir.
CC Textile deneyiminde koyu asker yeşilindeki uygunsuz değişim kolay fark edildiğinden bu ton özel dikkat ister. Bileşik tonun renk bileşenleri ışığa farklı tepki verirse nüans da kayabilir.
Bu, her asker yeşili naylonun kalacağı anlamına gelmez. Alıcı, renk adına veya eski lab dip’e güvenmek yerine gerçek rengi ve son terbiye rotasını testle onaylamalıdır.
UPF ile ışık haslığı aynı özellik değildir
AATCC TM183, UV koruması amaçlanan kumaşın engellediği veya geçirdiği ultraviyole ışını belirler. AATCC TM16.3 ise ksenon ışığı altında renk değişimini ölçer.
Dolayısıyla kumaş belirli UPF değerini sağlarken ışık haslığı şartını karşılamayabilir veya UPF şartı olmadan yeterli ışık haslığına sahip olabilir.
Projede seçilen UPF terbiyesi, önce ve sonra AATCC TM16.3 raporlarıyla desteklendi:
• Terbiye öncesi: 4. derecenin altında
• Terbiye sonrası: 4. derece veya üzeri
Bu sonuç yalnız o kumaş, renk reçetesi ve üretim rotası için geçerlidir. Her UPF terbiyesinin her kumaşın ışık haslığını artırdığını göstermez. Yeni renk veya konstrüksiyonda iki özellik ayrı tanımlanıp test edilmelidir.
Onay numunesi seri üretimi temsil etmediğinde
En büyük risk her zaman laboratuvar yöntemi değil, gönderilen numunenin durumudur.
Bu projedeki iki metrelik numune güneşte bekletilmiş, koyu yeşil belirgin biçimde soluk ve beyazımsı hâle gelmişti. Numune geçti, aynı ön maruziyeti görmeyen seri kumaş kaldı. Numune artık üretimi temsil etmiyordu.
Açıklanmayan ön koşullandırma şu riskleri yaratır:
• Rapor üretim partisiyle güvenilir biçimde ilişkilendirilemez
• Onay numunesi istenen seri renkten görünür biçimde farklı olabilir
• Seri kontrolü veya giysi testi hatayı daha sonra gösterebilir
• Yeniden terbiye ve test teslimatı geciktirebilir
• Alıcının geçen raporu varken uygun seri kumaşı olmayabilir
Yöntemin gerektirdiği her koşullandırma kaydedilmelidir. Yalnız test numunesine uygulanıp seriye uygulanmayan işlem, seri performansına kanıt olamaz.
Outdoor kumaş testleri ve giysi başarısızlığı yazımızda açıkladığımız gibi rapor, tanımlı koşullarda gönderilen numuneyi doğrular; her topu veya giysiyi otomatik onaylamaz.
Seri kumaş nasıl düzeltildi?
Malzeme %100 naylon koyu asker yeşili dokuma kumaştı. AATCC TM16.3 şartı 4 veya üzeriydi; düzeltici terbiye öncesinde sonuç 4’ün altındaydı.
Seri kumaşa seçilen UPF terbiyesi yeniden uygulandı. Son hâli aynı yöntemle test edildi ve 4 veya üzeri sonuç aldı.
Düzeltme şunları içerdi:
• Gerçek seri kumaşın yeniden terbiye edilmesi
• Son bitmiş malzemenin test edilmesi
• Aynı ışık haslığı yönteminin kullanılması
• 4. derece veya üzerinin doğrulanması
Son kumaşın testi şarttı; eski geliştirme numunesi yeniden işlenen partiyi doğrulayamazdı. Sonuç projeye özgüdür; farklı konstrüksiyon, reçete veya terbiye ayrıca değerlendirilmelidir.
Alıcı testten önce neyi belirtmelidir?
“İyi ışık haslığı” ölçülebilir değildir. Siparişten önce şunları doğrulayın:
• Kumaş bileşimi ve konstrüksiyonu
• Onaylı renk standardı veya lab dip
• Işık haslığı yöntemi ve geçerli sürümü
• Gerekli test seçeneği ve maruziyet koşulları
• Kabul edilebilir asgari renk değişimi derecesi
• Gerekli terbiye rotası
• Testin yapılacağı üretim aşaması
• Numunenin son terbiye görmüş seri kumaştan alınması
• Parti, top ve kesim yerinin kaydı
• İzin verilen ön koşullandırma
• Tekrar test ve düzeltici işlem şartları
• Sevkiyat öncesi yazılı onay gereği
UPF de isteniyorsa ayrı yöntem, hedef ve koşullar belirlenmelidir. Kalite ve uygunluk sürecimiz, onaylı şartnameyi son terbiye, test ve seri üretimle bağlar.
Düşük kumaş fiyatı neden pahalıya dönüşebilir?
Düşük fiyat kötü kumaş kanıtı değildir. Ancak farklı terbiye, test ve kontroller içeren teklifler adil karşılaştırılamaz. Fonksiyonel terbiye malzeme, işlem ve kalite kontrol maliyeti ekler. Başta yoksa tedarikçi fiyatı yeniden görüşür, maliyeti üstlenir veya işlemin bir kısmını atlar.
Atlanan şart şunlara yol açabilir:
• Seride ışık haslığı başarısızlığı
• Yeniden terbiye maliyeti
• Ek laboratuvar testleri
• Düzeltme sonrası renk değişimi
• Konfeksiyon gecikmesi
• Kaçırılan sevkiyat tarihi
• Sorumluluk anlaşmazlığı
Görünen tasarruf, seri kumaşı yeniden işleme veya konfeksiyonu geciktirme maliyeti yanında küçük kalır. Teklifin terbiye, seri test ve düzeltme sorumluluğunu içerip içermediğini sorun; fiyatı aynı şartname ve onay kapsamıyla karşılaştırın.
RFQ için pratik ışık haslığı şartı
%100 naylon koyu asker yeşili dokuma kumaş. Işık haslığı, karşılıklı kararlaştırılan seçenek ve maruziyet koşullarıyla AATCC TM16.3’e göre test edilecektir. Gerekli renk değişimi sonucu: 4. derece veya üzeri. Numune son terbiye görmüş seri üretimden alınmalı ve tüm ön koşullandırmalar açıklanmalıdır. UPF gerekiyorsa ayrıca belirtilip test edilmelidir.
Son metin, giysi kullanımı, müşteri kılavuzu ve atanmış laboratuvar şartlarına göre gözden geçirilmelidir.
Alıcının ana kontrol noktası
Amaç yalnız geçen rapor almak değildir. Rapor, numune ve seri kumaş aynı konstrüksiyon, renk ve terbiye durumuna ait olmalıdır.
Projeden üç ders çıktı:
• UPF ile ışık haslığı farklı özelliklerdir
• Projeye özel terbiye ikisini etkileyebilir, fakat sonuç doğrulanmalıdır
• Temsil etmeyen bir test numunesinin geçmesi seri kumaşı onaylamaz
Numune, renk standardı, AATCC şartı veya eski başarısızlık raporuyla alıcı, üretimden önce CC Textile ile şartnameyi ve kumaş geliştirme rotasını görüşebilir.
Proje değerlendirmesi için CC Textile ile iletişime geçin. Teknik notlarımızı LinkedIn üzerinden de paylaşıyoruz.
Sık sorulan sorular
AATCC TM16.3 neyi test eder?
Tekstil malzemelerinin belirli ksenon ark ışığı altındaki renk haslığını değerlendirir. Alıcı, uygulanacak koşulları ve kabul edilebilir asgari renk değişimi derecesini de belirtmelidir.
UPF terbiyesi ışık haslığını artırmakla aynı mıdır?
Hayır. UPF engellenen veya geçen UV ışınını, ışık haslığı ise ışık altındaki renk değişimini ilgilendirir. Belirli bir terbiye ikisini etkileyebilir; her biri ayrı test edilmelidir.
Numune geçerken seri kumaş neden kalır?
Numune farklı parti, aşama veya terbiye durumundan olabilir ya da açıklanmayan ön koşullandırma görebilir. Seri onayı, son üretimden alınmış izlenebilir numuneye dayanmalıdır.
Koyu asker yeşili naylon neden testi geçmeyebilir?
Tek neden yoktur. Lif, boya seçimi, reçete, ton koyuluğu, boyama kontrolü ve terbiye etkiler. Gerçek renk ve son kumaş kararlaştırılan şarta göre test edilmelidir.