Dlaczego kolor tkaniny w produkcji może różnić się od zatwierdzonego Lab Dip

Kupujący zatwierdza **Lab Dip tkaniny**.

Ruszamy z produkcją.

Po zakończeniu dostarczana jest gotowa tkanina i ktoś mówi:

„To nie jest kolor, który zatwierdziliśmy.”

To sytuacja dobrze znana kupującym tekstylia, tkalniom, farbiarniom i producentom odzieży.

Jest frustrująca, bo etap rozwoju koloru wydawał się zamknięty: odcień został wybrany, Lab Dip zaakceptowany, a produkcja miała możliwie wiernie go odtworzyć.

Jednak kontrola koloru nie kończy się wraz z zatwierdzeniem Lab Dip.

Lab Dip powstaje w małej skali, w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Tkanina produkcyjna jest barwiona w dużo większym systemie, a następnie może przejść termofiksację, pranie, powlekanie, kalandrowanie, zmiękczanie, wykończenie DWR lub inne procesy.

Samo podłoże tekstylne również może różnić się między partiami produkcyjnymi.

Każdy z tych czynników może wpłynąć na końcowy odcień.

Nie oznacza to, że każdą różnicę koloru należy po prostu zaakceptować.

Oznacza to, że kupujący i dostawca potrzebują jasno określonego systemu zatwierdzania, który definiuje:

- zatwierdzony wzorzec koloru
- uzgodnione źródło światła
- dopuszczalną tolerancję odcienia
- etap procesu, na którym kolor jest zatwierdzany
- sposób kontroli produkcyjnych partii barwienia
- sposób oceny różnic w obrębie jednej partii
- sposób grupowania rolek przed wysyłką

W CC Textile traktujemy zatwierdzenie Lab Dip i zatwierdzenie odcienia bulk jako dwa powiązane, ale odrębne etapy.

Celem nie jest obietnica, że kolor tekstyliów nigdy się nie zmieni.

Celem jest kontrola tych różnic zanim tkanina trafi do krojowni.

Co właściwie zatwierdza Lab Dip?

**Lab Dip** to mała próbka barwiona w celu pokazania, jak kolor docelowy można odtworzyć na konkretnym podłożu tekstylnym.

W typowym procesie rozwoju kupujący może dostarczyć:

- referencję Pantone
- fizyczny wzorzec koloru
- istniejącą próbkę tkaniny
- wzorcową odzież
- inny zatwierdzony master sample

Laboratorium farbiarskie opracowuje następnie jedną lub kilka propozycji koloru.

Są one przekazywane kupującemu do oceny.

Kupujący może zatwierdzić jedną z wersji albo poprosić o kolejną korektę.

Po akceptacji Lab Dip staje się ważnym odniesieniem dla kolejnego etapu.

Ale co dokładnie zostało zatwierdzone?

Zwykle kupujący zatwierdził wygląd tej konkretnej, barwionej próbki względem uzgodnionego wzorca koloru.

Taka akceptacja nie oznacza automatycznie, że:

- każda kolejna partia barwienia będzie wyglądać identycznie
- każda konstrukcja tkaniny odtworzy kolor dokładnie tak samo
- tę samą recepturę można bez korekty zastosować do dowolnej partii włókna
- wykończenie nie wpłynie na końcowy odcień
- kolor będzie wyglądał tak samo w każdym źródle światła
- każdą rolkę produkcyjną można zaakceptować bez kontroli

To ważne rozróżnienie.

Lab Dip zatwierdza rozwój koloru.

Produkcja bulk nadal wymaga własnej kontroli odcienia.

Kupujący opracowujący nową konstrukcję mogą również zapoznać się z naszym procesem rozwojem tkanin, w którym kolor analizujemy razem z konstrukcją tkaniny i planowanym wykończeniem.

Dlaczego Lab Dip i partia produkcyjna mogą wyglądać inaczej?

Próbka laboratoryjna i partia produkcyjna nie są wykonywane w identycznych warunkach.

Skala jest inna.

Maszyny są inne.

Ilość tkaniny jest inna.

Inne są także wymagania dotyczące kontroli procesu.

Do wykonania Lab Dip potrzebna jest bardzo mała ilość materiału.

Jedna partia produkcyjna może natomiast obejmować setki lub tysiące metrów.

Przy przejściu z laboratorium do produkcji kilka zmiennych może wpłynąć na końcowy odcień.

### Skala barwienia

Recepturę laboratoryjną trzeba przenieść na proces przemysłowy.

Temperatura, czas, ruch kąpieli, dozowanie środków chemicznych i absorpcja barwnika muszą być kontrolowane dla znacznie większej ilości materiału.

Celem jest możliwie wierne i stabilne odtworzenie zatwierdzonego odcienia.

Barwienie tekstyliów jest jednak procesem przemysłowym, a nie cyfrowym wydrukiem koloru widocznego na ekranie.

Dlatego zmienność procesu musi być monitorowana.

### Podłoże tekstylne

Na wynik barwienia wpływa również materiał, który jest barwiony.

Jeśli zmienia się tkanina bazowa, może zmienić się także końcowy odcień.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

- skład włóknisty
- partia przędzy
- połysk przędzy
- budowa filamentów
- gęstość tkaniny
- splot
- obróbka wstępna
- optyczny wygląd tkaniny surowej

Dwie tkaniny mogą otrzymać podobną recepturę barwienia, a mimo to inaczej odbijać światło.

W efekcie kolor może wyglądać inaczej nawet przy dobrze kontrolowanym procesie barwienia.

### Różnice między partiami włókna i przędzy

Różne partie surowca nie zawsze reagują podczas barwienia dokładnie tak samo.

Dlatego w programach szczególnie wrażliwych na kolor warto kontrolować partie surowcowe, jeśli jest to możliwe.

Jeżeli dany program odzieżowy wymaga kilku produkcji w dłuższym okresie, nie należy zakładać, że Lab Dip opracowany na jednym podłożu będzie bez końca odtwarzany bez żadnych korekt.

Tkaninę z każdej kolejnej produkcji nadal trzeba sprawdzać.

### Warunki procesu

Zmiany parametrów barwienia mogą wpływać na głębokość i ton koloru.

Efekt zależy od systemu włókien, rodzaju barwnika i metody produkcji.

Dlatego barwienie bulk powinno przebiegać według kontrolowanych parametrów, a nie opierać się wyłącznie na tym, że wcześniej zatwierdzono Lab Dip.

Konstrukcja i wykończenie tkaniny również mogą zmienić odcień

Na kolor nie wpływa wyłącznie barwnik.

Również konstrukcja i wykończenie mogą zmieniać sposób, w jaki widzimy kolor.

Ma to szczególne znaczenie w tkaninach outdoorowych, które po barwieniu często przechodzą kilka etapów wykończenia.

### Gęstość i powierzchnia tkaniny

Gęsty splot płócienny, ripstop i twill odbijają światło w różny sposób.

Kształt przędzy, budowa filamentów i faktura powierzchni mogą wpływać na wizualną głębię koloru.

Gładka i zwarta powierzchnia może wyglądać inaczej niż bardziej teksturowana, nawet jeśli bazowy odcień jest zbliżony.

Dlatego zatwierdzenie koloru na jednej konstrukcji i automatyczne przeniesienie go na inną może prowadzić do problemów.

### Termofiksacja

Termofiksacja może wpływać na wygląd tkanin syntetycznych.

Skala zmiany zależy od włókna, koloru i warunków procesu.

Jeżeli zatwierdzony Lab Dip i produkcyjna tkanina nie przeszły porównywalnych etapów obróbki, porównanie wizualne może być niemiarodajne.

### Kalandrowanie

Kalandrowanie zmienia powierzchnię tkaniny.

Może ją wygładzić, spłaszczyć lub zwiększyć połysk.

Zmiana sposobu odbijania światła może sprawić, że odcień będzie wyglądał na ciemniejszy, jaśniejszy lub po prostu inny.

Sam barwnik mógł się niemal nie zmienić; zmienił się za to sposób, w jaki gotowa powierzchnia odbija światło.

### Zmiękczanie i inne wykończenia chemiczne

Środki zmiękczające i inne wykończenia chemiczne również mogą wpłynąć na wygląd niektórych kolorów.

Efekt może być niewielki, ale w projektach krytycznych kolorystycznie tkaninę należy oceniać po docelowym procesie wykończenia.

### DWR, powlekanie i laminowanie

Tkaniny outdoorowe mogą dodatkowo otrzymać:

- wykończenie DWR
- powłokę PU
- laminację membraną TPU
- laminację z materiałem spodnim
- inne wykończenia funkcjonalne

Część tych procesów wpływa głównie na lewą stronę, ale niektóre mogą również zmienić wygląd strony zewnętrznej.

Dlatego kupujący powinien określić, czy zatwierdzenie koloru dotyczy:

- tkaniny barwionej przed wykończeniem
- gotowej tkaniny wierzchniej
- tkaniny powlekanej
- tkaniny laminowanej

Etap produkcji ma znaczenie.

Kolor zatwierdzony przed wykończeniem nie powinien być automatycznie traktowany jako zatwierdzenie końcowe, jeśli późniejszy proces zmienia wygląd tkaniny.

Dlaczego kolor trzeba oceniać w uzgodnionym świetle?

Jedna z najczęstszych przyczyn sporów o kolor jest bardzo prosta:

kupujący i dostawca oglądają tkaninę w innym świetle.

Odcień może wyglądać poprawnie pod jednym źródłem światła, a pod innym wyraźnie inaczej.

Dzieje się tak, ponieważ różne źródła światła mają różne właściwości spektralne.

Z tym wiąże się również **metameryzm**.

Dwie próbki mogą wyglądać bardzo podobnie w jednym świetle, a w innym wykazywać wyraźną różnicę.

Dlatego przy zatwierdzaniu koloru tekstylnego samo stwierdzenie:

„Proszę dopasować do Pantone”

nie zawsze wystarcza.

Kupujący powinien również określić, w jaki sposób kolor będzie oceniany.

W zależności od systemu kolorystycznego marki uzgodnione źródła mogą obejmować standardowe światło dzienne, oświetlenie sklepu lub inne sztuczne warunki świetlne.

Dokładne wymaganie powinno wynikać ze specyfikacji klienta.

CC Textile nie zakłada, że jedno źródło światła jest właściwe dla każdego klienta.

Jeżeli marka ma własny standard akceptacji koloru, pracujemy zgodnie z tym wymaganiem.

Ta sama zasada dotyczy pomiaru instrumentalnego.

Jeśli kupujący korzysta z danych spektrofotometrycznych lub określonej tolerancji różnicy koloru, metoda i kryteria akceptacji powinny być uzgodnione przed zatwierdzeniem bulk.

Nie powinno się ustalać liczbowej tolerancji dopiero po wyprodukowaniu tkaniny.

### Pantone wyznacza cel, ale próbka tekstylna nadal ma kluczowe znaczenie

Referencje Pantone są powszechnie używane do komunikowania koloru docelowego.

Są bardzo przydatne.

Jednak drukowany wzornik Pantone i barwiona powierzchnia tekstylna nie są fizycznie tym samym materiałem.

Tkanina ma:

- włókna
- fakturę przędzy
- splot
- połysk
- nieregularności powierzchni
- kierunkowe odbicie światła

Wszystkie te cechy wpływają na odbiór koloru.

Dlatego po zatwierdzeniu Lab Dip to właśnie zatwierdzona próbka tekstylna staje się zwykle bardziej praktycznym wzorcem produkcyjnym niż ciągłe porównywanie tkaniny bulk wyłącznie z drukowaną kartą kolorystyczną.

Pierwotny cel nadal jest ważny, ale zatwierdzony standard tekstylny staje się kluczowy dla kontroli produkcji.

Zatwierdzenie Lab Dip a zatwierdzenie odcienia bulk

To jedno z najważniejszych rozróżnień dla kupującego.

**Zatwierdzenie Lab Dip nie jest tym samym co zatwierdzenie odcienia bulk.**

Lab Dip ustala kolor docelowy na wybranej tkaninie.

Zatwierdzenie odcienia bulk potwierdza, czy rzeczywiście wyprodukowana partia jest akceptowalna względem tego wzorca.

Dobry system kontroli koloru ma więc co najmniej dwa punkty akceptacji.

### Etap 1: zatwierdzenie Lab Dip

Kupujący ocenia próbki rozwojowe i zatwierdza preferowany odcień.

Zatwierdzoną próbkę należy wyraźnie oznaczyć i przechowywać jako kontrolowany wzorzec.

### Etap 2: zatwierdzenie odcienia bulk

Po zakończeniu barwienia produkcyjnego reprezentatywne wycinki tkaniny porównuje się z zatwierdzonym standardem.

Porównanie powinno odbywać się w uzgodnionym świetle i według uzgodnionych kryteriów oceny koloru.

Jeśli odcień bulk jest akceptowalny, partia może przejść dalej.

Jeżeli znajduje się poza uzgodnionym zakresem, kupujący i dostawca powinni ustalić odpowiednie działanie korygujące przed wysyłką.

Najważniejsze, aby decyzja zapadła zanim problem kolorystyczny stanie się problemem w konfekcji.

W CC Textile kontrola koloru bulk jest częścią szerszego procesu produkcji i inspekcji opisanego w sekcji Jakość i zgodność.

Jak zarządzać shade band i grupowaniem rolek?

Nawet gdy cała partia barwienia jest akceptowalna, mogą występować różnice wewnątrz rolki lub między rolkami.

Właśnie wtedy przydają się **shade band** oraz **grupowanie rolek według odcienia**.

### Co to jest shade band?

Shade band to kontrolowany zestaw rzeczywistych wycinków z produkcji pokazujący dopuszczalny zakres odcieni albo różnice występujące w partii bulk.

Dokładna procedura zależy od systemu jakości klienta.

Celem jest ułatwienie praktycznej oceny koloru.

Zamiast opisywać różnicę wyłącznie jako:

„trochę ciemniejszy”

lub:

„nieco bardziej niebieski”,

kupujący i dostawca mogą pracować na realnych fizycznych próbkach.

### Różnice między partiami barwienia

Jeżeli jeden kolor wymaga więcej niż jednej partii barwienia, każdą partię należy ocenić osobno.

Dwie partie mogą mieścić się w tolerancji klienta, a mimo to nie być wizualnie identyczne.

Ta różnica ma znaczenie podczas krojenia.

### Kolor na początku, w środku i na końcu

Koloru nie zawsze należy sprawdzać tylko w jednym miejscu.

W zależności od procesu i tkaniny kupujący może wymagać kontroli różnych części partii lub rolki:

- początek
- środek
- koniec

Pozwala to wychwycić zmianę odcienia na długości.

Jeżeli sprawdzony zostanie tylko jeden mały wycinek, wewnętrzna różnica może pozostać niezauważona.

### Różnice między rolkami

Jeżeli jest to wymagane, różne rolki należy również porównywać między sobą.

Przy widocznych różnicach można grupować rolki o podobnym odcieniu.

Jest to szczególnie ważne przed krojeniem.

Szwalnia powinna unikać mieszania widocznie różnych grup odcieni w obrębie tej samej sztuki odzieży lub zestawu.

Na przykład użycie jednej grupy do korpusu kurtki, a wyraźnie innej do rękawów może spowodować widoczny mismatch paneli.

Grupowanie rolek pomaga ograniczyć to ryzyko.

### Zachowanie identyfikacji odcienia w całym łańcuchu

Jeżeli rolki zostały pogrupowane według odcienia, informacja ta nie powinna zniknąć po dotarciu tkaniny do szwalni.

Identyfikacja rolki i jej grupa kolorystyczna muszą pozostać identyfikowalne.

W przeciwnym razie dobra kontrola na etapie tkaniny może zostać utracona podczas nakładania i krojenia.

Kontrola koloru dotyczy więc zarówno dostawcy tkaniny, jak i producenta odzieży.

Lista kontrolna zatwierdzania koloru bulk

Przed złożeniem zamówienia wrażliwego kolorystycznie kupujący może ograniczyć ryzyko, definiując z góry proces akceptacji.

### 1. Potwierdzić kolor docelowy

Dostarczyć jednoznaczną referencję.

Może to być:

- referencja Pantone
- fizyczny wzorzec koloru
- zatwierdzona odzież
- zatwierdzona próbka tkaniny
- wzorzec master marki

Nie należy opierać się wyłącznie na kolorze wyświetlanym na telefonie lub monitorze.

### 2. Potwierdzić dokładną konstrukcję tkaniny

Jeśli to możliwe, kolor powinien być zatwierdzany na podłożu przeznaczonym do produkcji.

Zmiana włókna, przędzy, splotu lub powierzchni może wpłynąć na wygląd.

### 3. Zatwierdzić i zachować Lab Dip

Po zatwierdzeniu Lab Dip powinien być jednoznacznie oznaczony.

Kupujący i dostawca muszą pracować na tej samej referencji.

Należy unikać sytuacji, w której różne działy korzystają z różnych wersji wzorca koloru.

### 4. Ustalić źródło światła

Określić warunki oświetleniowe używane do akceptacji koloru.

Jest to szczególnie ważne, gdy marka ma ścisłe wymagania dotyczące oświetlenia retail lub metameryzmu.

### 5. Ustalić tolerancję koloru

Jeżeli kupujący korzysta z wizualnych granic, shade band lub tolerancji instrumentalnych, powinny one być uzgodnione przed produkcją.

Nie należy czekać do wysyłki z decyzją, jaka różnica jest akceptowalna.

### 6. Ustalić etap zatwierdzania

Określić, czy kolor zatwierdza się:

- po barwieniu
- po wykończeniu
- po powlekaniu
- po laminowaniu

Przy zakupie gotowej tkaniny kluczowe jest to, jak wygląda materiał handlowy po wszystkich docelowych procesach.

### 7. Sprawdzić pierwszą partię bulk

Nie należy zakładać, że zatwierdzenie Lab Dip zastępuje akceptację produkcyjną.

Reprezentatywne wycinki z produkcji trzeba porównać z zatwierdzonym standardem.

### 8. Sprawdzić początek, środek i koniec, jeśli jest to wymagane

Przy zamówieniach krytycznych kolorystycznie należy ocenić, czy odcień zmienia się na długości.

### 9. Oddzielnie ocenić każdą partię barwienia

Jeżeli całe zamówienie wymaga kilku partii, zatwierdzenie pierwszej nie oznacza automatycznej akceptacji kolejnych.

### 10. Grupować rolki w razie potrzeby

Jeżeli występują widoczne, ale akceptowalne różnice, rolki o podobnym odcieniu należy grupować.

Informacja o grupowaniu powinna trafić do szwalni.

### 11. Zachować dokumentację

Należy przechowywać zatwierdzony Lab Dip, próbkę zatwierdzenia bulk, dane partii oraz istotne zapisy kontroli.

Te referencje są szczególnie cenne przy ponownym zamówieniu tego samego koloru.

Lab Dip to początek kontroli koloru bulk, a nie jej koniec

Zatwierdzony Lab Dip jest ważny.

Bez niego farbiarnia nie ma formalnie zaakceptowanego celu kolorystycznego.

Jednak akceptacji Lab Dip nie należy mylić z końcowym zatwierdzeniem tkaniny produkcyjnej.

Pomiędzy laboratorium a gotową tkaniną kilka zmiennych może wpływać na wygląd odcienia:

**podłoże + partia włókna + warunki barwienia + konstrukcja tkaniny + wykończenie + źródło światła + partia produkcyjna**

Celem nie jest więc założenie, że każdy metr bulk będzie wizualnie identyczny z małą próbą laboratoryjną.

Celem jest system kontroli, który wychwyci niedopuszczalną różnicę zanim tkanina zostanie wysłana lub pocięta.

Dla kupującego użyteczna specyfikacja to nie tylko:

„Dopasować Pantone XXXX.”

Lepsza specyfikacja określa:

**wzorzec koloru + zatwierdzony Lab Dip + źródło światła do oceny + tolerancję + etap gotowej tkaniny + metodę zatwierdzenia bulk + wymagania dotyczące kontroli odcienia.**

Daje to kupującemu i dostawcy znacznie jaśniejszą podstawę produkcyjną.

Zmniejsza też ryzyko wykrycia problemu kolorystycznego dopiero po wyprodukowaniu tysięcy metrów.

Jeżeli rozwijają Państwo tkaninę i potrzebują kontrolować kolor razem z konstrukcją, wykończeniem lub wymaganiami użytkowymi, warto zapoznać się z naszym procesem rozwojem tkanin albo skontaktować się z CC Textile i przesłać specyfikację oraz referencję koloru.

Kontrola koloru wiąże się również z decyzjami handlowymi. Różne włókna, procesy barwienia, wykończenia i wymagania produkcyjne mogą wpływać na koszt wytworzenia; szerzej omawiamy to w Dlaczego ceny tkanin się różnią.

Jako dodatkowe źródło wiedzy branżowej dotyczącej tekstyliów, sourcingu i zagadnień technicznych kupujący mogą także odwiedzić Tex-Alliance.

Aktualności dotyczące rozwoju tkanin, produkcji i kontroli jakości można również śledzić na Facebooku CC Textile.

#FabricLabDip #DopasowanieKoloru #BarwienieTkanin #ProdukcjaBulk #JakoscTkanin