Kumaş bilgisi
GRS sertifikalı kumaş: Alıcı neleri doğrulamalı?
Tedarikçinin GRS belgesi yalnızca başlangıçtır. Alıcı; geri dönüştürülmüş girdiyi, sertifika kapsamını, gözetim zincirini ve sevkiyata ait İşlem Sertifikasını da doğrulamalıdır.

Tedarikçi size bir GRS Kapsam Sertifikası gönderiyor ve kumaşın geri dönüştürülmüş olduğunu söylüyor. Bu, siparişi onaylamak için yeterli midir?
Hayır.
Belge, şirketin belirli GRS ürünleri ve prosesleriyle çalışmaya yetkili olduğunu doğrulayabilir. Ancak tek başına, size sunulan kumaşın geri dönüştürülmüş iplikten üretildiğini veya sevkiyatınızın sertifikasyon sistemi kapsamında olduğunu kanıtlamaz.
GRS sertifikalı kumaş tedarik eden alıcıların pratikte kontrol etmesi gerekenler; ham madde, sertifikalı tedarik zinciri ve fiilen sevk edilen ürüne bağlı İşlem Sertifikasıdır.
GRS Kapsam Sertifikası yalnızca başlangıçtır
Genellikle SC olarak kısaltılan Kapsam Sertifikası (Scope Certificate), bir şirketin onaylı kapsamında listelenen malzemeler, ürün kategorileri ve işleme faaliyetleri için denetlendiğini ve sertifikalandırıldığını doğrular.
Şu soruların yanıtlanmasına yardımcı olur:
• Şirketin sertifikası şu anda geçerli mi?
• Hangi malzemeler ve ürün kategorileri kapsama dâhil?
• Hangi üretim veya ticaret prosesleri kapsanıyor?
• Sertifikalı tesisler nerede bulunuyor?
• Sertifikanın geçerlilik süresi ne zaman sona eriyor?
Ancak şirketin ürettiği her kumaşın GRS sertifikalı olduğunu kanıtlamaz.
Bir dokuma fabrikası geçerli bir belgeye sahip olsa da hem birincil ham maddeden hem de geri dönüştürülmüş malzemeden ürün üretebilir. Bir boyahanenin kapsamına sertifikalı işlemler girebilir; yine de belirli bir siparişte kullanılan iplik, geçerli ve sertifikalı bir zincir üzerinden üretime alınmalıdır.
Bu nedenle “fabrikamızda GRS var” ifadesi eksiktir. Alıcılar belgeyi Textile Exchange’in Find a Certified Company veri tabanında doğrulamalı, ardından kapsamın sipariş için gereken malzeme ve prosesleri içerip içermediğini kontrol etmelidir.
Kapsam Sertifikası ile İşlem Sertifikası arasındaki fark
GRS Kapsam Sertifikası ile İşlem Sertifikası arasındaki ayrım, geri dönüştürülmüş kumaş tedarikinde en sık karıştırılan konulardan biridir.
Kapsam Sertifikası, sertifikalı kuruluşu ve kuruluşun onaylanmış faaliyetlerini kapsar.
Genellikle TC olarak kısaltılan İşlem Sertifikası (Transaction Certificate), bir şirketten diğerine devredilen sertifikalı mallarla ilgilidir. Ürüne ve işleme özgü bilgiler içerir; ticari belgeler ve sevkiyat evrakıyla eşleşmelidir.
Textile Exchange’e göre TC; sertifikalı ürünler, alıcı bilgileri ve sevkiyat bilgilerini içerir. Sertifikalı malların mülkiyeti her el değiştirdiğinde yeni bir TC düzenlenir.
Kumaş alıcısı açısından bunun anlamı şudur:
• SC, tedarikçinin sertifikalı sistem içinde faaliyet gösterebildiğini gösterir.
• TC, belirli işlemde yer alan sertifikalı mallar için kanıt sağlar.
• İki belgenin amacı farklıdır.
Sevkiyata özel bir TC olmadan geçerli bir SC, alıcının izlenebilirlik dosyasını tamamlamaz.
Kumaş etiketinden değil, iplikten başlayın
Teklifte, numune etiketinde veya faturada “GRS” yazması, bitmiş kumaşı kendiliğinden geri dönüştürülmüş yapmaz.
Geri dönüştürülmüş içerik beyanı girdi malzemesiyle başlar. Dokuma kumaşta birden fazla taraf yer alabilir:
• geri dönüştürülmüş ham madde tedarikçisi;
• iplik üreticisi;
• dokuma fabrikası;
• boyama ve terbiye tesisi;
• tüccar veya kumaş tedarikçisi;
• amaçlanan beyana ve tedarik zincirine bağlı olarak konfeksiyon fabrikası.
İlgili her aşama, uygulanabilir sertifikasyon ve gözetim zinciri gerekliliklerine uygun yürütülmelidir.
Bu nedenle alıcılar şunları sormalıdır:
• Beyan edilen geri dönüştürülmüş içerik oranı nedir?
• Malzeme tüketici öncesi mi, tüketici sonrası mı?
• Geri dönüştürülmüş ipliği kim tedarik etti?
• İplik işlemini destekleyen belgeler var mı?
• Dokuma, boyama ve terbiye geçerli sertifikalar kapsamında mı?
• Tedarikçi, uygun sevkiyat için TC sağlayabilir mi?
Bu kontroller hem geri dönüştürülmüş polyester kumaş hem de geri dönüştürülmüş naylon kumaş için önemlidir. Yalnızca elyaf adı, izlenebilirliği kanıtlamaz.
CC Textile’ın geri dönüştürülmüş naylon projesi
CC Textile, eldiven üretimi için geliştirilen bezayağı dokuma bir kumaşı aşağıdaki özelliklerle tedarik etti:
• Kompozisyon: %100 geri dönüştürülmüş naylon
• Konstrüksiyon: bezayağı dokuma
• Kumaş gramajı: yaklaşık 139 g/m² (GSM)
• Esneklik: elastan içermez
• Nihai kullanım: eldiven
Sertifikasyon zinciri geri dönüştürülmüş iplik, dokuma ve boyama aşamalarını kapsıyordu. Proje sırasında ilgili Kapsam Sertifikaları ile ham madde belgeleri kontrol edildi.
GRS sertifikasyon sürecini Intertek yürüttü ve sipariş için İşlem Sertifikasını düzenledi. TC, sevkiyattan sonra alındı ve teslim edildi.
TC’nin sevkiyattan sonra düzenlenmesi otomatik olarak sorun değildir. Belgenin nihai ticari bilgiler ve sevkiyat bilgileriyle eşleşmesi gerekir; sertifikasyon kuruluşunun prosedürleri, TC tamamlanmadan önce bu bilgilerin sunulmasını gerektirebilir.
Buna rağmen zamanlama üretimden önce kararlaştırılmalıdır. Alıcı TC’ye iç onay, marka raporlaması, gümrük evrakı veya bir sonraki sertifikalı işlem için ihtiyaç duyabilir. Tedarikçi ile alıcının teslim tarihi beklentileri farklıysa, malzeme doğru şekilde sertifikalı olsa bile sipariş gecikebilir.
TC, birincil ipliği geri dönüştürülmüş ipliğe çeviremez
CC Textile’ın doğrudan karşılaştığı başka bir tedarik zinciri vakasında tedarikçi, kumaşında geri dönüştürülmüş iplik kullandığını iddia etti. Müşteri daha sonra ipliğin geri dönüştürülmüş ham maddeden üretilmediğini doğruladı ve malları reddetti.
Sonradan ek TC belgeleri sunuldu, ancak bunlar müşterinin kararını değiştirmedi.
Nedeni basitti: Evrak, üretimde fiilen kullanılan malzemeyi düzeltemezdi.
Alıcıların yalnızca fabrika belgesine veya teklifteki geri dönüştürülmüş malzeme beyanına güvenmesi bu riski doğurur. Üretim emrine birincil iplik girerse, daha sonra sunulan bir belge fiziksel girdiyi geri dönüştürülmüş hâle getiremez.
Mali sonuçlar şunları içerebilir:
• bitmiş kumaşın veya giysilerin reddedilmesi;
• ikame üretim;
• teslimat gecikmesi;
• müşterinin sezonluk satış penceresinin kaçırılması;
• ek test ve muayene maliyetleri;
• hedeflenen geri dönüştürülmüş içerik beyanının desteklenememesi;
• sorumluluk ve tazminat anlaşmazlıkları.
Bu yüzden GRS belgeleri, alıcı kanıt istediğinde sonradan toplanmak yerine seri üretimden önce planlanmalıdır.
GRS hangi oranda geri dönüştürülmüş içerik ister?
Textile Exchange şu anda GRS sisteminin işletmeler arası kullanımı ile tüketiciye yönelik etiketleme arasında ayrım yapmaktadır.
Resmî kılavuza göre GRS, en az %20 geri dönüştürülmüş içerik bulunan ürünlerde B2B aracı olarak kullanılabilir. Tüketiciye yönelik GRS etiketlemesi ise en az %50 geri dönüştürülmüş içerik gerektirir.
Bu eşikler, tek bir kumaş için fiilen beyan edilen kompozisyonla karıştırılmamalıdır.
Tedarikçi %100 geri dönüştürülmüş naylon kumaş sunuyorsa kanıtlar bu %100 beyanını desteklemelidir. Standarda katılım için daha düşük bir asgari eşiği karşılamak, malzemeyi %100 geri dönüştürülmüş olarak tanımlamayı haklı çıkarmaz.
Alıcı, gereken kesin geri dönüştürülmüş içerik oranını ürün şartnamesine, satın alma siparişine ve belge kontrol listesine yazmalıdır.
Güncel gereklilikler ve etiketleme ayrımı, Textile Exchange’in resmî GRS ve RCS sayfasından kontrol edilebilir.
Alıcı İşlem Sertifikasında neleri kontrol etmeli?
TC incelenmeden dosyalanmamalı, sipariş belgesi olarak gözden geçirilmelidir.
Bilgilerin işlemle eşleştiğini kontrol edin:
• satıcı ve alıcı adları;
• sertifikalı kuruluş bilgileri;
• sertifikasyon standardı;
• ürün açıklaması;
• elyaf kompozisyonu ve geri dönüştürülmüş içerik;
• fatura referansları;
• sevkiyat veya taşıma bilgileri;
• miktar veya sertifikalı ağırlık;
• düzenleme tarihi;
• belgeyi düzenleyen sertifikasyon kuruluşu;
• sertifika durumu.
Ürün açıklaması, sertifikayı satın alınan kumaşla ilişkilendirecek kadar ayrıntılı olmalıdır. Ticari belgelerde geri dönüştürülmüş naylon dokuma kumaş yazarken TC’de farklı bir malzeme veya ürün kategorisi belirtiliyorsa bu tutarsızlık giderilmelidir.
1 Ekim 2022’den sonra düzenlenen İşlem Sertifikaları, Textile Exchange’in resmî Certificate Authentication sistemi üzerinden kontrol edilebilir. Bilgiler net değilse alıcı, belgeyi düzenleyen sertifikasyon kuruluşuyla da iletişime geçebilir.
Tedarikçiden gelen bir PDF, yalnızca logo ve sertifika numarası içerdiği için geçerli kabul edilmemelidir.
Siparişi vermeden önce TC şartını kesinleştirin
TC şartı üretim sonrasında gündeme getirilmemeli; teklif talebinde (RFQ) veya satın alma siparişinde yer almalıdır.
Uygulanabilir bir şartnamede şunlar belirtilebilir:
• gereken sertifikasyon standardı;
• geri dönüştürülmüş içerik oranı;
• gereken elyaf ve kumaş konstrüksiyonu;
• beyanın tüketici öncesi mi, tüketici sonrası mı olduğu;
• tedarik zincirinin sertifikalandırılması gereken aşamaları;
• iplik veya ham madde için gereken destekleyici belgeler;
• sevkiyata özel TC gerekip gerekmediği;
• TC’nin ne zaman sunulacağı;
• sertifikasyon ve işlem belgesi maliyetlerini hangi tarafın ödeyeceği;
• gerekli belgeler sağlanamazsa ne olacağı.
Alıcılar ayrıca teklif fiyatına sertifikalı ham madde, sertifikasyon yönetimi ve TC başvurusunun dâhil olup olmadığını sormalıdır.
Düşük bir teklif bu maliyetleri dışarıda bırakabilir veya sertifikasız ipliğe dayanabilir. Belge kapsamını karşılaştırmadan fiyatları karşılaştırmak, gerçekte olmayan bir tasarruf yaratabilir.
GRS, kumaş performans testlerinin yerini tutmaz
GRS geri dönüştürülmüş içeriği, gözetim zinciri gerekliliklerini ve sertifikalı işlemeye ilişkin şartları doğrular. Sertifikayla ilgisiz kumaş performansının kanıtı olarak kullanılmamalıdır.
GRS sertifikalı bir kumaş kendiliğinden şu özelliklere sahip değildir:
• su geçirmezlik;
• su iticilik;
• nefes alabilirlik;
• aşınma direnci;
• yırtılma direnci;
• renk haslığı;
• boyutsal stabilite;
• PFAS içermeme.
Bu özelliklerin ayrı şartnameleri ve gerektiğinde projeye özel laboratuvar testleri olmalıdır.
Örneğin eldivenlerde kullanılacak GRS sertifikalı geri dönüştürülmüş naylon kumaşa yırtılma mukavemeti, aşınma direnci, renk haslığı veya boyutsal stabilite testleri gerekebilir. Uygun testler, eldivenin konstrüksiyonuna ve kullanım amacına bağlıdır.
Aynı şekilde GRS sertifikası, kumaşın alıcının RSL şartını veya belirli bir PFAS gerekliliğini karşıladığının kanıtı olarak sunulmamalıdır. Kimyasal belgeler, test kapsamı, test metodu ve raporlama limitleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
CC Textile’ın Kalite ve Uygunluk bilgileri, projeye özel testlerin ve belge incelemesinin kumaş geliştirmeyle birlikte nasıl koordine edilebileceğini açıklar.
GRS kumaş onay kontrol listesi
Tedarik ekibi, GRS sertifikalı kumaş siparişini onaylamadan önce şunları teyit etmelidir:
• kesin elyaf kompozisyonu ve geri dönüştürülmüş içerik oranı;
• tüketici öncesi veya tüketici sonrası geri dönüştürülmüş girdi;
• ham madde veya iplik belgeleri;
• ilgili her Kapsam Sertifikasının geçerliliği;
• her kapsama dâhil edilen malzeme, ürün ve prosesler;
• iplikten dokuma, boyama ve terbiyeye kadar süreklilik;
• numune, sipariş ve seri üretim şartnamesi arasındaki tutarlılık;
• İşlem Sertifikası şartı;
• TC teslim tarihi;
• sertifika bilgilerinin fatura ve sevkiyat belgeleriyle eşleşmesi;
• resmî sertifika doğrulaması;
• ayrı performans, kimyasal ve mevzuat şartları;
• sertifikasyon belgeleri sağlanamazsa uygulanacak yazılı prosedür.
Amaç daha fazla sertifika toplamak değildir. Amaç, belgelerin gerçekten satın alınan ve üretilen malzemeyi tanımladığından emin olmaktır.
Beyan pazara ulaşmadan önce doğrulayın
“GRS sertifikalı kumaş” faydalı bir tedarik terimidir, ancak başka soruları da beraberinde getirmelidir.
Kapsam Sertifikası sertifikasyon yetkinliğini ve kapsamını doğrular. İşlem Sertifikası, sertifikalı malları belirli bir işleme bağlar. Ham madde kayıtları üretime neyin girdiğini gösterir. Bunların hiçbiri tek başına incelenmemelidir.
Alıcının geri dönüştürülmüş kumaş şartnamesi, mevcut numunesi veya sertifikasyon gerekliliği varsa CC Textile; önerilen kompozisyonu, üretim rotasını ve belge ihtiyaçlarını kumaş geliştirme hizmeti kapsamında değerlendirebilir.
Alıcılar ayrıca CC Textile’ın dokuma kumaş kategorilerini inceleyebilir veya RFQ ve hedef sertifikasyon şartlarıyla ekiple iletişime geçebilir.
Daha kapsamlı tedarik ve sertifikasyon içerikleri Textile Alliance üzerinden, güncel kumaş paylaşımları ise Instagram üzerinden takip edilebilir.
#GRSSertifikalıKumaş #GeriDönüştürülmüşNaylon #İşlemSertifikası #TekstilTedariki #TedarikZinciriİzlenebilirliği
Sık sorulan sorular
Tedarikçinin GRS Kapsam Sertifikası kumaş siparişi için yeterli midir?
Hayır. Kapsam Sertifikası şirketin sertifikalı kapsamını doğrular, ancak her ürünün veya sevkiyatın sertifikalı olduğunu kanıtlamaz. Alıcı geri dönüştürülmüş girdiyi de doğrulamalı ve ilgili İşlem Sertifikasını istemelidir.
GRS Kapsam Sertifikası ile İşlem Sertifikası arasındaki fark nedir?
Kapsam Sertifikası, sertifikalı kuruluş ve onaylanmış ürün ve prosesleriyle ilgilidir. İşlem Sertifikası, belirli bir işlemde aktarılan sertifikalı mallarla ilgilidir ve ticari belgelerle sevkiyat kayıtlarına uymalıdır.
GRS İşlem Sertifikası sevkiyattan sonra sunulabilir mi?
Evet. Bu, sertifikasyon kuruluşunun prosedürüne ve nihai sevkiyat belgelerinin hazır olmasına bağlıdır. Alıcı teslim tarihini seri üretimden önce kararlaştırmalıdır.
GRS sertifikası kumaşın su geçirmez veya PFAS içermediğini kanıtlar mı?
Hayır. GRS; projeye özel su geçirmezlik, DWR, nefes alabilirlik, PFAS veya diğer performans ve kimyasal testlerin yerini tutmaz. Bu şartlar ayrı olarak tanımlanıp doğrulanmalıdır.